کد خبر:49932
پ
یزدان پناه
استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران:

نظریه پارتلند جایگزین نظریه هارتلند شده است

استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران معتقد است، از آنجا که جهان قدرتمند و بازیگران پر زور، نگاه خود را به ایران تغییر داده‌اند، نظریه پارتلند جایگزین نظریه هارتلند شده است.

استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران معتقد است، از آنجا که جهان قدرتمند و بازیگران پر زور، نگاه خود را به ایران تغییر داده‌اند، نظریه پارتلند جایگزین نظریه هارتلند شده است.

 

 

به گزارش خبرگزاری سروش، استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه جهان قدرتمند و بازیگران پر زور نگاه خود به ایران را تغییر داده‌اند، نظریه پارتلند جایگزین نظریه هارتلند دانست.

 

 

*** نظریه پارتلند جایگزین نظریه هارتلند

 

دکتر کیومرث یزدان پناه در یادداشتی تحت عنوان نقدی بر یک نگاه، نوشته است:

جهان قدرتمند و بازیگران پر زور نگاه خود به ایران را تغییر داده اند. ژئوپلیتیک ایران به شدت وسوسه برانگیز شده و نظریه پارتلند جایگزین نظریه هارتلند شده است.

ایران در قواعد جدید رقابتی و سیاست قدرت‌های بزرگ حکم جزایر متعدد حیاتی  را پیدا کرده است.
از اینرو باید بیش از هر زمانی مراقب مرزها و موجودیت سرزمین بود.
 
 

*** نقدهای وارده به نشست علمی نگاه به شرق

 
نشست به اصطلاح علمی ” نگاه به شرق” در حالی برگزار شد که با توجه کیفیت و کمیت مباحث مطرح شده در این نشست و نوع نگاه‌های مطرح شده، نقدهایی اساسی بدان وارد است که به چند مورد ضرور به شرح ذیل اشاره می شود.:
ماهیت نشست نشان از حالت میزگردی و اظهارنظرهای محدود کارشناسان و صاحب نظران محترم این حوزه موثر ژئوپلیتیکی دارد که توجه به مباحث مطرح شده در آن تفاوت فاحش این نشست را با یک نشست علمی بیان می‌دارد.
 
مثل بسیاری از مباحث سیاسی رایج در کشور، خبری از نگاه منتقدان به این دیدگاه در نشست دیده نمی‌شود و معمولا تجربه ثابت می‌کند که نشست‌های یکطرفه خروجی مطلوب و قابل قبولی ندارند.
 
نقد جدی‌تر به این نشست نگاه صفر و صدی به مباحث بوده و اثبات توجه به شرق در انکار نگاه به دیگر نقاط جهان دیده شده است.
معمولا برای ترسیم ساختار روابط خارجی با دنیای پیرامون باید موارد متعددی مورد توجه دولت‌ها و حکومت‌ها باشد که مهم‌ترین آنها سازگاری اصل رابطه با منافع و مصالح ملی است و بر این مبنا اولویت‌ها طراحی و ترسیم شوند.
 
مبنای بسیاری از کشورها در اصل روابط با دنیای پیرامون تمرکز بر تحقق منافع ملی با سازوکارهای جدید است نه تفکرات نمایشی و احساسی و صرف اتکاء به عامل تاریخ و تجربه و تهدید.
 
ارتقای وزن ژئوپلیتیکی کشور در اصل روابط خارجی باید مبنا باشد که دیدگاه‌هایی مشابه آنچه در نشست  نگاه به شرق مطرح شده، هرگز محقق کننده این مهم نیست.
 
 

*** اولویت‌های ایران

 

برای کشوری مثل ایران که صاحب ژئوپلیتیکی موثر و وسوسه برانگیز برای قدرتهای بزرگ و رقبای اصلی است، اولویت اول باید تحکیم روابط با همسایگان پرشمار باشد و سپس تشکیل منظومه ژئوپلیتیکی قدرتمند در دایره ژئوپلیتیک تمدنی – تاریخی و جغرافیایی خود.
 
صاحب نظران داخلی باید واقعیت موجود را تحلیل کنند نه وضع موجودرا !!
بر اساس واقعیت‌های موجود، ایران از اواخر دهه ۱۹۵۰ میلادی تا به امروز زیر قدرت پرفشار ژئوپلیتیکی چین و روسیه بوده است.
از اینرو نادیده انگاشتن این واقعیت‌ها تکرار خطاهایی است که در تاریخ معاصر تاوان‌های سنگینی برای آن پرداخته‌ایم.
 
 

*** نگاه ایران به ژئوپلیتیک شرق

 
در نگاه به ژئوپلیتیک شرق رعایت دسته‌بندی‌های سیاسی مبتنی بر اصول اقتصاد سیاسی بین‌الملل الزامی است نه صرف روی گرداندن به ژئوپلیتیک غرب.
ژئوپلیتیک شرق در حال حاضر بالاترین سطح توجهات سیاست خارجی ایران را به خود اختصاص می دهد.
تحلیل صاحب نظران نباید بگونه ای باشد که منتشر کننده استیصال و ناتوانی ایران در مواجهه با دنیای پیرامون باشد!! و شرقی‌ها استنباط در بن بست بودن ایران را داشته باشند.
از سوی دیگر نگاه ایران به شرق نگاه صفر نیست.
بلکه نگاه واقع بینانه و شرایط حاکم نشان از نگاه حداکثری ایران به شرق دارد.
تنها حجم مبادلات چین به ایران دهها برابر مبادلات کل قاره اروپا با ایران است. قدر مسلم ایراد از جاهای دیگر است. 
 
 
*** پرهیز از دیدگاه‌های یکسویه
 
به گزارش خبرگزاری سروش، نویسنده در پایان نوشته است:
تعجب نگارنده از دیدگاه‌ها و اظهارات برخی صاحب نظرانی است که خود دنیا دیده‌اند و کوله باری از تجربه را به برکت فرصت‌های انحصاری و بی نظیری که وزارت امور خارجه برای آنان فراهم کرده ، با خود حمل می‌کنند.
نتیجه اینکه طرح دیدگاه‌های یکسویه در مباحث مربوط به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران ، جزء تشدید حساسیت‌های بی‌مورد و ایجاد هزینه‌های ملی، بعید است که دستاورد مثبتی آن هم در شرایط فعلی برای کشور به دنبال داشته باشد.

 

 

انتهای پیام///

منبع
خبرگزاری سروش
کلیدواژه : نگاه به شرق
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوازده + ده =

کلید مقابل را فعال کنید