کد خبر:67194
پ
مرکز پژوهش

رفع کسری ۱۹۳ هزار میلیاردی بودجه بدون نفت

کسری بودجه بدون نفت بر اساس ارقام لایحه بالغ بر ۱۹۳۷ هزار میلیارد ریال است که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با ارائه پیشنهاد ۷ مرحله‌ای درصدد رفع این کسری است.

کسری بودجه بدون نفت بر اساس ارقام لایحه بالغ بر ۱۹۳۷ هزار میلیارد ریال است که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با ارائه پیشنهاد ۷ مرحله‌ای درصدد رفع این کسری است.

 

*** سهم دولت از صادرات نفت

 

به گزارش خبرگزاری سروش، طی دهه‌های گذشته رابطه مالی دولت و نفت در فرایند بودجه ریزی کشور به گونه‌ای تنظیم شده است که منابع حاصل از صادرات نفت بین دولت (خزانه)، شرکت ملی نفت و صندوق توسعه ملی تقسیم می گردد.

بر این اساس بعد از مشخص شدن سهم دولت از صادرات نفت، معادل ریالی درآمدهای حاصل از صادرات نفت در حساب خزانه نزد بانک مرکزی منظور می شود.

مبنای منابع نفتی حاصل ضرب قیمت نفت، قیمت محاسباتی برای تسعیر منابع ارزی حاصل از صادرات نفت و حجم صادرات نفت بوده است.

در این روش متغیرهای قیمت نفت، نرخ تسعیر ارز و حجم صادرات نفت، تحت تاثیر سیاست های مالی دولت قرار میگیرند به این معنا که دولت می تواند برای تراز کردن بودجه خود این متغیرها را به گونه ای در نظر بگیرد (حتی غیرواقعی) که بودجه کل کشور تراز شود.

 

*** متغیر قیمت نفت و میزان صادرات

 

این در حالی است که اساسا متغیر قیمت نفت و میزان صادرات نفت عملا برونزا و خارج از اراده دولت است و متغیر نرخ ارز باید براساس سیاست های ارزی و تجاری تعیین شوند.

اگرچه تاکنون ورود منابع نفتی به این صورت در بودجه، آسیب های فراوانی را در نظام بودجه ریزی کشور به جای گذاشته است، ولی می توان گفت ادامه این رویکرد برای سال آتی آثار به مراتب زیانبارتری را به همراه خواهد داشت.

علت این موضوع آن است که عدم قطعیت نسبت به متغیرهای تعیین کننده منابع نفتی برای سال ۱۳۹۸ به ویژه در مورد میزان صادرات نفت و گاز به مراتب بیشتر از سال های گذشته است.

از این رویکرد پیشنهادی مرکز پژوهش ها برای تصمیم گیری درباره میزان منابع و مصارف لایحه بودجه سال ۱۳۹۸، تدوین بودجه براساس مدیریت  کسری بودجه بدون نفت است.

اتخاذ چنین رویکردی می تواند ضمن تخفیف مسائل و مشکلات ناشی از وابستگی بودجه به نفت و نوسانات آن، با آشکار سازی میزان واقعی کسری بودجه، زمینه اصلاحات بودجه ای را فراهم آورد.

 

*** رویکرد پیشنهاد هفت مرحله‌ای در جهت رفع کسری بودجه بدون نفت 

 

در رویکرد پیشنهاد هفت مرحله‌ای مرکز پژوهش‌های مجلس آمده است :

  1. تمام منابع درآمدی دولت به جز منابع نفتی و منابع ناشی از استقراض دولت، به دقت احصا می‌شود. در این مرحله لازم است با توجه به پیش بینی عملکرد ردیف‌های در آمدی در سال ۱۳۹۷ و چشم انداز شرایط اقتصاد کلان در سال ۱۳۹۸، میزان این منابع به صورت واقع‌بینانه برای سال ۱۳۹۸ برآورد گردد.
  2. هزینه‌های دولت به هزینه‌های اجتناب ناپذیر و اجتناب‌پذیر تقسیم می‌گردد. هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر به صورت واقع‌بینانه و البته با توجه به مضیقه‌ های مالی دولت رشد داده می‌شوند و هزینه‌های اجتناب پذیر نسبت به سال ۱۳۹۷ بدون افزایش باقی می‌ماند ( گفتنی است به دلیل نقص اطلاعات موجود، نمی‌توان هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر را به درستی تشخیص داد. به عبارت بهتر هزینه‌هایی ممکن است به نادرست تحت عنوان اجتناب ناپذیر منظور شوند).
  3. کسری بودجه بدون نفت، از تفاضل ارقام فوق به دست می آید.
  4. مسیرهای ممکن برای تامین کسری بودجه بدون نفت احصا و با توجه به اقتضائات اجرایی و امکان سنجی‌های انجام گرفته انتخاب می‌شوند.
  5. منابع ارزی حاصل از صادرات نفت (پس از در نظر گرفتن سهم صندوق توسعه ملی و شرکت ملی نفت) در اختیار بانک مرکزی خواهد بود.
  6. بانک مرکزی با در نظر گرفتن سیاست ارزی خود و مستقل از وضعیت بودجه، در مورد منابع ارزی در اختیار جهت کنترل بازار ارز تصمیم‌گیری می‌نماید.
  7. بانک مرکزی ( مستقل از میزان و قیمت فروش نفت) به میزان مشخص شده ( برای مثال در جدول ۴ ماده (۷) قانون برنامه ششم توسعه) به حساب خزانه منابع ریالی واریز می‌کند تا دولت بتواند مصارف خود را پوشش دهد.

 

*** ویژگی‌های پیشنهاد هفت مرحله‌ای

 

برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های روش رفع کسری بودجه بدون نفت عبارت است از:

  • اعتبار دستگاه ها به طور واقع‌بینانه دیده شده و آنها از تامین رقم درج شده در بودجه اطمینان خواهند داشت.
  • با شفاف شدن کسری بودجه واقعی، احتمال پیگیری روش‌های عملیاتی کاهش کسری از جمله شناسایی منابع جدید درآمدی و راهکارهای مدیریت هزینه‌ها افزایش خواهد یافت.
  • آثار مالی هر یک از تصمیمات دولت و مجلس بر کسری بودجه به وضوح قابل رویت خواهد بود.

 

*** محاسبات کسری بودجه بدون نفت براساس ارقام لایحه بودجه ۱۳۹۸

 

برای روشن تر شدن شرایط تصمیم گیری، تصویری از کسری بودجه بدون نفت با توجه به اعتبارات در نظر گرفته شده در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ ارائه شده است. 

در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸، رقم ۷۷ هزار میلیارد ریال بایت بازپرداخت اوراق در سقف دوم مصارف دیده شده است، ولی از آنجا که همواره پرداخت آن جزء اولویت‌های دولت بوده است، لذا در محاسبات انجام شده این رقم به میزان مصارف در سقف اول اضافه شده است.

همچنین هر چند که تحقق کامل منابع پیش بینی شده در لایحه دور از انتظار به نظر می‌رسد با این وجود به منظور ساده‌سازی، کسری بودجه بدون نفت با در نظر گرفتن تحقق صد در صد سایر منابع پیش‌بینی شده در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ محاسبه شده است.

 

 

*** میزان کسری بودجه بدون نفت

 

به گزارش خبرگزاری سروش، گفتنی است، با عنایت به محاسبات انجام شده در جدول فوق ، کسری بودجه بدون نفت بر اساس ارقام لایحه بالغ بر ۱۹۳۷ هزار میلیارد ریال است که این رقم معادل ۴۶ درصد از مصارف عمومی است.

 

 

انتهای پیام///

منبع
خبرگزاری سروش
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 − ده =

کلید مقابل را فعال کنید