کد خبر:74431
پ
مدیرکل سابق مدارس و مراکز غیر دولتی وزارت آموزش وپرورش
تحلیلی از مدیرکل سابق مدارس و مراکز غیر دولتی وزارت آموزش وپرورش

طرح خرید خدمات آموزش و پرورش ؛ ویژگی‌ها و چالش‌ها

طرح خرید خدمات آموزش و پرورش ازجمله طرح‌هایی است که در راستای رفع نیازهای سیستم آموزشی کشور مطرح شده که دارای ویژگی‌‌ها و چالش‌های قابل توجهی می‌باشد.

طرح خرید خدمات آموزش و پرورش ازجمله طرح‌هایی است که در راستای رفع نیازهای سیستم آموزشی کشور مطرح شده که دارای ویژگی‌‌ها و چالش‌های قابل توجهی می‌باشد.

 

*** افزایش بودجه‌های تخصیصی به آموزش وپرورش توسط دولت

 

به گزارش خبرگزاری سروش، مجید طهرانیان؛ مدیرکل سابق مدارس و مراکز غیر دولتی وزارت آموزش وپرورش در یادداشت خود با عنوان «طرح خرید خدمات آموزش و پرورش ؛ ویژگی‌ها و چالش‌ها» نوشته است:

در خصوص مبانی طرح خرید خدمات آموزش و پرورش بهتر است ابتدا مثالی بزنم.

فکر کنید در شهری ۵۰۰ هزارنفره نیروگاه برقی با ۱۰۰ مگاوات برق تامین کننده نیاز مردم باشد.

اگر بعد از چندین سال جمعیت آن شهر ۲ برابر شود و میزان نیاز به برق افزون گردد ولیکن تغییری درسیستم نیروگاه اتفاق نیفتد چه می‌شود؟

یقینا همه متوجه نارسائی‌ها و قطعی برق وسهمیه‌بندی و… خواهند شد.

حال اگر مسئولان تصمیم به حل مشکل بگیرند چه کار باید بکنند اولین راه‌حلی که به ذهن می‌رسد ساختن و یا توسعه نیروگاه ۱۰۰ مگاواتی به ۲۰۰ مگاواتی است.

ولیکن آیا راه حل دیگری نیز وجود دارد؟

شاید اگر نوع وسایل و شیوه مصرف مردم را عوض کنید نیز بتوان بر مشکل فائق آمد.

با تغییر وسایل پر مصرف به وسایل کم مصرف و به جای هزینه در تولید نیروگاه، هزینه برای تولید وسایل کم مصرف و تغییر الگوی مصرف.

این مثال را زدم از این جهت که یقینا اگر دولت بتواند بودجه‌های تخصیصی به آموزش وپرورش را افزون کند، مشکل مدارس و آموزش دانش آموزان کمتر و یا حل خواهد شد.

ولیکن شاید در صورت عدم امکان افزایش بودجه به هر دلیل دست اندرکاران بتوانند با روش دیگری مشکل را حل و یا کاهش دهند.

 

*** ماهیت طرح خرید خدمات آموزش و پرورش در مدارس

 

به نظر من طرح خرید خدمات آموزش و پرورش در مدارس پاسخ به این سوال است که با مشکل کمبود و نارسائی‌های مدارس به ویژه کمبود معلم در این زمان (که مملکت در تحریم است – نگاه به آموزش و پرورش در بخشی از مسئولان نگاه مصرفی است – برنامه ریزی‌های اصولی در گذشته صورت نپذیرفته و..) چه باید کرد؟

می‌توان گفت؛ وضع موجود را با همه مشکلاتش حفظ می‌کنیم.

می‌توان گفت؛ دولت باید اعتبارات آموزش و پرورش را درحد قابل توجهی افزون نموده و تعهدات بیشتری بپذیرد.

می‌توان گفت؛ راه حلی پیدا می‌کنیم تا مشکل را کاهش داده و با بهبود نسبی نه مطلق کار را پیش می‌بریم تا ایجاد شرایط مطلوب فراهم گردد.

طرح خرید خدمات آموزش و پرورش از دید بنده راه حل سوم است.

 

*** طرح خرید خدمات آموزش و پرورش در مدارس چیست؟

 

در طرح خرید خدمات آموزش و پرورش دولت می‌تواند در مناطق مختلف به چند شکل از همکاری موسسان مدارس غیر دولتی در جهت حل مشکل مدارس بهره ببرند.

شکل ۱ – استفاده از توان موسس برای راه اندازی یک مدرسه که دانش آموز دارد ولیکن امکان تامین معلم ندارد.

در این شکل موسس مسئولیت مدرسه را عهده‌دار و دولت نیز با پرداخت مبلغی به ازاء هر دانش آموز (این مبلغ از هزینه کرد فعلی دولت برای هر دانش آموز کمتر است) مسئولیت سازماندهی و اداره مدرسه را به ایشان می‌سپارد.

شکل ۲ – در مناطقی که دانش آموز وجود دارد ولیکن به دلیل نبود مدرسه در آن منطقه ویا عدم ظرفیت لازم مدارس امکان ثبت نام دانش آموز وجود ندارد.

دراین شکل دولت با موسسی که مدرسه اش دارای ظرفیت خالی باشد قرارداد منعقد نموده وهزینه تحصیلی دانش اموز را می‌پذیرد و دانش آموز در مدرسه غیر دولتی ثبت نام می‌کند.

مدل ۳ – در مدارسی که ممکن است دولت معلم تخصصی رشته‌ای را نداشته باشد وموسس مدرسه غیردولتی با انعقاد قراردادی تامین کننده معلم آن رشته درسی خواهد بود.

دراین طرح که با رعایت کامل وبدون قید وشرط اصل ۳۰ قانون اساسی است و تحصیل برای همه دانش آموزان رایگان است.

ویژگی‌هایی وجود دارد و نقاط ضعفی که به آن‌ها اشاره می‌نمایم.

 

*** ویژگی‌های طرح خرید خدمات آموزش و پرورش 

 

۱-جبران کسری کمبود معلمان (در شرایطی که سالانه تعداد زیادی ازدانش آموزان به دلیل کمبود‌ها از تحصیل باز مانده و یا دچار کمبود‌های زیاذی بودند و طی پیش‌بینی بعمل آمده همه ساله کمبود معلم یکی از مهمترین این نارسائی‌ها بوده و یا خواهد بود)

۲-استفاده از معلمان جوان وبا انگیزه، در اجرای این طرح تاکنون بیش از ۲۰۰۰۰ معلم جوان وعمدتا دارای تحصیلات دانشگاهی در کشور به فعالیت مشغول شده اند و سهم قابل توجهی در ایجاد شغل در شکلی حداقلی نموده‌اند.

۳- کمک به سیاست کاهش حجم نیروی انسانی دولت (خانواده وسیع دولت اعتبارات جامعه را مصروف حقوق و مزایا نموده و ضمن اینکه به دلیل کمبود‌ها همیشه معترض دولت بوده‌اند امکان اختصاص اعتبارات به طرح‌های عمرانی و کیفی در شرایط موجود امکان‌پذیر نمی‌باشد. در این میان آموزش وپرورش با دارا بودن تقریبا بیش از ۲۰ درصد کارکنان دولت سهم گسترده‌ای در آمار نیروی انسانی دارد.)

۴- تفاوت انگیزشی معلمان این طرح با معلمان استخدامی ۳۰ ساله (حضور نیرو‌های جوان نشاط –پویایی و خلاقیت ونوآوری وریسک پذیری را در مدارس افزون نموده است. وایشان برای ادامه کار وتمدید قرارداد میبایست همیشه این پویایی واثر بخشی را داشته باشند. درحالیکه استخدام ۳۰ ساله با مقررات موجود چالش‌های زیادی دارد که همه مدیران ودست اندرکاران به آن واقفند)

۵- قدرت مانور مدیر مدرسه به دلیل عدم وابستگی به بعضی از مقررات دولتی (مانند تنظیم قرارداد- پاداش – وانواع مکانیزم‌های تشویق وتنبیه – اعمال مدیریت بر عملکرد کارکنان ودرخواست انجام کامل انتظارات و…) این یکی از مهمترین رویکرد‌های این طرح است که آموزش وپرورش را به سمت مدرسه محوری که از مهمترین اهداف دست اندرکاران و سند تحول بنیادین آموزش وپرورش است می‌رساند.

۶- صرفه‌جویی در هزینه‌های بیت المال (همگان میدانند که فعالیت‌های دولتی به دلیل نوع مقررات کشور از هزینه‌های بالاتر و شاید کیفیت کمتر برخوردار است و امید است با حضور رویکرد غیر دولتی از حیث قوانین و مقررات صرفه جوئی‌های قابل توجهی در اجرا اتفاق بیفتد.)

 

*** چالش‌های طرح خرید خدمات آموزش و پرورش 

 

ولیکن این طرح در اجرا چالش‌هایی را دارد:

۱- انتخاب دقیق موسسان مجری طرح ازحیث:

الف- موفقیت ایشان در اداره کردن مدارس خود

 ب- دارا بودن امکانات مالی مناسب (به گونه‌ای که اگر در پرداخت دولت تاخیری رخ دهد در اداره مدرسه خللی وارد نشود)

۲- عدم محاسبه دقیق نرخ تمام شده (نرخ محاسبه شده هر دانش آموز ۱۰۰۰۰۰۰ تومان با توجه به هزینه‌های امروزه منطقی نیست وموسسان را وادار به انجام امور بدون کیفیت و یا عدول از مقررات خواهد کرد به نظر اینجانب قرارداد بین ۱۵۰۰۰۰۰ تومان تا ۱۷۰۰۰۰۰ تومان در شرایط کنونی منطقی است.

۳- تاخیر در پرداخت‌ها (عدم تعهد دولت به پرداخت‌های منظم وزمانبندی شده نظم مالی موسسان را بهم می‌زند ودر جریان برنامه ریزی‌ها وتعهداتشان ایجاد مشکل می‌کند)

۴- نداشتن نظارت وزیرساخت‌های کنترلی (عدم نظارت برفرایند‌های آموزشی وپرورشی این مدارس و همچنین امور اداری و انجام تعهدات این مدارس از چالش‌های دیگر پیش روی این مدارس است؛ که البته درسال‌های اخیر تدابیری در جهت حل این مشکل صورت پذیرفته وسامانه‌هایی جهت نظارت بر بخش‌هایی از امور تهیه شده است)

۵- بیمه معلمان و امنیت شغلی ایشان؛ یکی از مشکلات این طرح که به نظرم به دلیل عدم اجرای بند‌های ۲ و ۳ و ۴ پیش می‌آید عدم رعایت حقوق اولیه قانونی کارکنان این طرح است.)

۶- نقص آموزش‌های حرفه‌ای معلمان مجری طرح؛ از انتقادات وارده به این طرح عدم آموزش حرفه‌ای معلمان این نوع مدارس است.

به گزارش خبرگزاری سروش، جهت مقابله با این نقص، باید با ایجاد مراکز آموزشی معلمان و ارائه گواهینامه‌های معتبر و تدوین قانون استفاده از معلمان دارای گواهینامه این مسئله نیز حل گردد.

نویسنده:


مجید طهرانیان؛ مدیرکل سابق مدارس و مراکز غیر دولتی وزارت آموزش وپرورش

 

 

 

انتهای پیام///

منبع
خبرگزاری سروش
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده − نوزده =

کلید مقابل را فعال کنید