کد خبر:136076
پ
ظریف و روحانی
گفتگو

آیا حسن روحانی پشت ظریف را خالی کرده است؟/ آیا مذاکرات وین و تلاش برای رفع تحریم‌ها، متاثر از مسائل سیاسی داخلی ایران است؟

در فضای سیاسی حال حاضر ایران، اینکه حسن روحانی پشت ظریف را خالی کرده یا خیر و آیا مذاکرات وین و تلاش برای رفع تحریم‌ها، متاثر از مسائل سیاسی داخلی ایران است، سوالاتی است که در صدر موضوعات مورد توجه محافل سیاسی و رسانه‌ای قرار دارد.

در فضای سیاسی حال حاضر ایران، اینکه حسن روحانی پشت ظریف را خالی کرده یا خیر و آیا مذاکرات وین و تلاش برای رفع تحریم‌ها، متاثر از مسائل سیاسی داخلی ایران است، سوالاتی است که در صدر موضوعات مورد توجه محافل سیاسی و رسانه‌ای قرار دارد.

 

*** آیا مذاکرات وین و سیاست داخلی ایران

 

به گزارش خبرگزاری سروش، یکی از استادان دانشگاه و کارشناسان مسائل بین الملل در گفتگو با رسانه‌ها به این سوالات پاسخ داده است.

 

علی بیگدلی در ابتدا و در پاسخ به این سوال که آیا مذاکرات وین و تلاش برای رفع تحریم‌ها، متاثر از مسائل سیاسی داخلی ایران است، اظهار داشت:
به هیچ وجه مذاکرات وین تحت‌الشعاع آینده سیاسی محمد جواد ظریف در داخل کشور قرار نخواهد گرفت.

یعنی چه محمدجواد ظریف استعفا بدهد و یا توسط فشارهای مجلس نهایتاً استیضاح و برکنار شود، نمی‌تواند روی خروجی مذاکرات وین اثری منفی داشته باشد و یا حتی روند آن را کُند نماید.

چرا که این مذاکرات، مذاکراتی بین المللی در قبال پرونده ای حساسی مانند پرونده فعالیت های هسته ای ایران است و ارتباطی با آینده سیاسی افراد و اعضای تیم مذاکره کننده ندارد، کما اینکه با تغییر روسای جمهور و یا وزرای امور خارجه دیگر اعضای برجام اتفاقی برای توافق هسته‌ای روی نداد.

به هر حال اکنون از اعضای ۱+۴ و همچنین ایالات متحده آمریکا مسائل و حواشی مربوط به انتشار فایل صوتی ظریف را یک مناقشه سیاسی داخلی در ایران تلقی می کنند و آن را به مذاکرات وین ارتباط نمی دهند.

کمااینکه از سه شنبه هفته گذشته نیز دور جدید مذاکرات به شکلی پررنگ‌تر از دوره های قبلی در دستور کار طرفین بود و حتی این بار اعضا تصمیم گرفتند پروسه و روند مذاکرات را تسریع بخشند.

ضمن این که اخباری هم دال بر جدیت دولت جو بایدن برای رفع تحریم‌های برجامی هم مطرح شد.

همه اینها نشان می‌دهد که عملاً فضای مذاکرات وین و جدیت اعضای ۱+۴ و ایالات متحده آمریکا برای رفع تحریم ها و احیای توافق هسته‌ای ارتباطی به مسائل سیاسی در ایران ندارد.

در کنار اینها نباید فراموش کنیم که مسئله برجام و پرونده فعالیت‌های هسته ای در ایران یک مسئله فراقوه‌ای است و تصمیم‌گیری در خصوص آن مربوط به دولت، مجلس و هیچ ارگان و نهاد دیگری نیست، بلکه یک مسئله ملی است که حاکمیت باید درخصوص آن تصمیم بگیرد و با توجه به حمایت رهبری از تیم مذاکره کننده قطعاً آینده سیاسی محمد جواد ظریف چه در صورت استعفا و چه در صورت استیضاح و برکناری نمی تواند آینده برجام را مخدوش کند.

 

*** تاثیر برکناری یا استعفای احتمالی ظریف

 

کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه و در پاسخ به این سوال که استیضاح یا برکناری یا استعفای خواسته یا ناخواسته احتمالی محمد جواد ظریف چه تاثیری می‌تواند بر سیاست خارجی ایران در این برهه حساس که به صورت موازی دو نشست مهم وین و بغداد در حال پیگیری است، دارد، بیان داشت:

ابتدا به ساکن بگذارید روی قسمت مشترک این دو سوال تمرکز شما کنیم با توجه به حساسیت کنونی در فضای دیپلماتیک و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به دلیل مذاکرات همزمان وین و نشست بغداد و نیز با توجه به این که دولت حسن روحانی در ماه‌های پایانی حیات سیاسی خود قرار دارد به نظر نمی‌رسد که حاکمیت بخواهد با فشار نمایندگان مجلس طرح استیضاح و برکناری و یا استعفای محمد جواد ظریف ذیل فشار را کلید بزند.

این مهم از فحوای کلام حسن روحانی در جلسه هیئت دولت که چهارشنبه هفته پیش پیرامون حواشی و جنجال‌های مربوط به انتشار فایل صوتی سه ساعته محمد جواد ظریف بیان شد، کاملا هویدا بود.

 

*** آیا روحانی پشت ظریف را خالی کرده است؟

 

بیگدلی در ادامه و در پاسخ به این سوال که آیا با توجه به اظهارات هفته گذشته رئیس جمهور مبنی بر اینکه برخی از مواضع ظریف در فایل مذکور مواضع دولت و رئیس‌جمهور نیست، می‌توان گفت روحانی پشت ظریف را خالی کرده است یا خیر، گفت:

به هیچ وجه این گونه نیست، اتفاقاً روحانی سعی کرده است با این مواضع شدت فشارها، واکنش‌ها، هجمه ها و جنجال ها علیه دستگاه سیاست خارجی و شخص محمد جواد ظریف را کم کند.

به بیان دقیق تر روحانی با این کلمات و جملات و گام نهادن در یک مرز میانی، مدیریت شرایط را در دست گرفته است.

به بیان دقیق تر اگر روحانی مواضع ظریف را در فایل صوتی تایید می‌کرد و در جلسه هیئت دولت همان گفته‌های ظریف در فایل مذکور را تکرار می کرد که وضعیت به مراتب بدتر می‌شد به گونه‌ای که دیگر هیچکس نمی توانست چالش را مدیریت کند و عملا یک بحران سیاسی برای کشور به وجود می‌آمد که همه چیز تحت الشعاع آن قرار می گرفت.

پس روحانی با یک دوراندیشی سعی در مدیریت شرایط را داشته است، ضمن اینکه اگر حسن روحانی پشت وزیر امور خارجه خود را خالی می‌کرد هیچ گاه به وزیر اطلاعات دستور نمی‌داد که پرونده انتشار فایل صوتی وزیر امور خارجه را با جدیت و به دقت پیگیری کند و نتیجه آن را به سمع و نظر افکار عمومی برساند.

 

*** نگاه نظام به دیپلماسی در پایان دولت دوازدهم

 

وی در ادامه، تصریح کرد:

از طرف دیگر باید به این نکته مهم اشاره کرد که یکی از مهمترین ابعاد مهم دولت روحانی به سیاست خارجی آن باز می گردد، کمااینکه از او به عنوان شیخ دیپلمات یاد می‌شود.

چرا که او علاقه وافری به مسائل سیاست خارجی دارد و سال ها هم در این زمینه با محوریت پرونده فعالیت‌های هسته ای ایران فعالیت کرده است.

بنابراین به نظر نمی‌رسد در این برهه حساس کنونی در حوزه سیاست خارجی، روحانی بخواهد پشت ظریف را خالی کند.زیرا در این صورت ماه‌های پایانی حیات دولت دوازدهم با یک چالش و خلاء بسیار جدی در حوزه سیاست خارجی مواجه خواهد شد، آن هم در شرایطی که دولت روحانی نگاه جدی به نشست وین و همچنین نشست بغداد دارد.

اینها علاوه بر آن است که باید به نوع واکنش بیت رهبری و حاکمیت در خصوص مواضع محمدجواد ظریف و آینده او نگاه کرد که آن هم تابعی از مناسبات وزیر امورخارجه با بیت است.

البته باید این نکته مهم را هم یادآور شد که مقام معظم رهبری اکنون اشراف کاملی به حساسیت شرایط داخلی و تاثیر مذاکرات وین بر کاهش مشکلات کشور، حداقل درفضای روانی، آن هم در آستانه انتخابات ریاست جمهوری دارد.

اتفاقا از همین رو است که رهبری اصرار دارد مذاکرات وین فرسایشی نشود و در کمترین فاصله زمانی ممکن این مذاکرات به لغو تحریم ها و احیای برجام منجر شود تا بخشی از مشکلات کشور و انتقاد از مدیریت حاکمیت کم رنگ شود.

پس در یک بررسی اجمالی و هزینه و فایده، به نظر می رسد که رهبری هم منافع ناشی از عدم استعفا و یا عدم استیضاح و برکناری ظریف را بیشتر از کنار گذاشتن سکاندار سیاست خارجی در این برهه حساس می‌دانند.

با این وصف من معتقدم که رهبری هم با ادامه‌ ماموریت ظریف به عنوان وزیر امور خارجه ایران تا پایان حیات دولت دوازدهم موافق باشد و عملاً تمام این واکنش‌ها و خط و نشان کشیدن ها منتقدان علیه ظریف عملیاتی نشود.

 

*** سیاست خارجی ایران بعد از ظریف

 

به گزارش خبرگزاری سروش، کارشناس مسائل بین الملل در پایان این گفتگو و در پاسخ به این سوال که اگر در نهایت، شاهد استعفا یا استیضاح و یا برکناری ظریف باشیم سیاست خارجی کشور چگونه و توسط چه کسی ادامه پیدا خواهد کرد، اظهار داشت:

اگر در نهایت شاهد استعفا و یا برکناری محمد جواد ظریف باشیم به نظر می‌رسد خلاء حضور وی با بازیگری سید عباس عراقچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه در مسیر کنونی، حداقل تا پایان دولت حسن روحانی پر شود.

یعنی همان سیاستی که در دوره تصدی گری ظریف ادامه داشته، پی گرفته خواهد شد، زیرا همانگونه که اشاره کردم اولاً خود روحانی به دلیل سال‌ها تجربه در کار دیپلماتیک، علاوه بر پیگیری جدی در مسئله سیاست خارجی، محور حرکت دولت خود را، هم در دور اول و هم در دور دوم روی دیپلماسی بنا نهاد و همین جدیت به برجام ختم شد.

در نتیجه روحانی نیز می‌تواند در این چند ماه شرایط را مطابق با هشت سال ۹۹ مدیریت کند.

البته لازم به ذکر است، تعیین محورهای اصلی سیاست خارجی مانند نگاه تهران به نشست وین و بغداد در اختیار حاکمیت است و در صحنه عمل ظریف، عراقچی و یا هر فرد دیگری فقط در حد کارگزار دیپلماتیک عمل خواهند کرد.

در نتیجه، تغییر وزیر امور خارجه خلاء جدی برای دیپلماسی کشور ایجاد نمی‌کند.

البته باید به این موضوع نیز توجه کرد که پیرو پاسخ به سوال قبلی شما من معتقدم آنچه که حسن روحانی در جلسه هیئت دولت چهارشنبه هفته گذشته پیرامون حواشی مربوط به انتشار فایل صوتی وزیر امور خارجه مطرح کرد انعکاس نامرئی مواضع بیت در همین رابطه باشد که سعی کرده است توازنی بین میدان و دیپلماسی برقرار کند.

در این صورت رهبر معظم انقلاب نیز احتمالا با مدیریت شرایط و ادامه سکانداری ظریف در مسند وزیر امور خارجه موافق باشد.

ابلاغی مردادماه سال ۹۶ شورای عالی فضای مجازی با موضوع سیاست ها و اقدامات ساماندهی پیام رسان های اجتماعی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در خصوص شبکه اجتماعی کلاب هاوس مرتکب تخلف شده و احتمالا برای فرار رو به جلو اقدام به شکایت کرده است تا در پنجه دستگاه های قضایی و نظارتی گرفتار نشود.

 

انتهای پیام///

منبع
خبرگزاری سروش
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

17 + 9 =

کلید مقابل را فعال کنید

همراه اول