کد خبر:138346
پ
هوش مصنوعی
خبرگزاری سروش گزارش می‌دهد:

تست تورینگ؛ آزمونی برای ارزیابی هوش مصنوعی/ آیا ماشین‌ها می‌توانند مانند انسان فکر کنند؟

تست تو‌رینگ که به نام پدر علم کامپیوتر، آلن تورینگ نام‌گذاری شده، از مشهورترین آزمون‌ها برای سنجش هوشمندی ماشین‌ها در هوش مصنوعی است.

تست تو‌رینگ که به نام پدر علم کامپیوتر، آلن تورینگ نام‌گذاری شده، از مشهورترین آزمون‌ها برای سنجش هوشمندی ماشین‌ها در هوش مصنوعی است.

 

*** آزمون تورینگ و مسئله ماشین هوشمند

 

به گزارش خبرگزاری سروش، اگر اهل فیلم دیدن باشید احتمالاً تا کسی حرف از بازی تقلید بزند ذهنتان سریع به‌ سمت فیلمی با همین نام خواهد رفت.

بازی تقلید در سال ۲۰۱۴ روی پرده رفت و جزء فیلم‌های موفق آن سال بود.

این فیلم سعی می‌کند بخش‌هایی از زندگی آلن تو‌رینگ را بازسازی کند، اما تا به حال به اسم این فیلم فکر کرده‌اید؟ چرا بازی تقلید؟

می‌خواهیم به این سوال بپردازیم که آیا ماشین‌ می‌تواند فکر کند؟

این جمله آغازگر یکی از مشهورترین مقالات تاریخ علم کامپیوتر و هوش مصنوعی جهان است.

مقاله (ماشین رایانشی و هوش) را آلن تورینگ زمانی نوشت که در دانشگاه منچستر کار می‌کرد.

وی سعی کرد به این سوال سنتی پاسخ دهد.

منتهی روش او با کسانی که پیش از او درباره این مسئله اندیشیده بودند متفاوت بود.

مقالات و مباحث قبلی درباره این موضوع در اکثر موارد از تعریف‌ها شروع می‌کرد.

اینکه ماشین چیست یا هوش چه می‌تواند باشد.

او این بار سعی کرد آزمونی تجربی برای بررسی میزان هوشمندی ماشین‌ها پیشنهاد دهد.

آزمونی که تور‌ینگ نامش را بازی تقلید می‌گذارد و امروز به نام خود این دانشمند تست تورینگ خوانده می‌شود.

 

*** تست تورینگ چگونه انجام می‌شود؟

 

تست تورینگ نسخه‌های مختلفی دارد، اما در مشهورترین نوع آن ما سه بازیگر اصلی داریم: یک انسان، یک ماشین و یک سوال‌کننده یا قاضی.

سوال‌کننده در اتاقی جدا از ماشین و انسان قرار می‌گیرد.

هدف بازی این است که سوال‌کننده تعیین کند که کدام یک از دو شخص دیگر ماشین و انسان هستند.

تنها اطلاعاتی که سوال‌کننده از دو نفر دیگر دارد دو برچسب X و Y است اما نمی‌داند کدام یک از آن‌ها انسان است و کدام ماشین.

سوال‌کننده سوالاتی از هر دو می‌پرسد ماشین باید تلاش کند تا سوال‌کننده را متقاعد کند که او هم یک انسان است.

تصور کنید در یک اتاق پشت میز نشسته‌اید و کامپیوتری روبرویتان قرار دارد.

دو نفر دیگر در اتاق کناری شما هستند.

روال این است که شما باید با این دو نفر گفت‌وگو کنید.

مکالمه شما با آن‌ها به‌ صورت مکتوب است.

پس از چند دقیقه گفتگو شما باید تعیین کنید که کدام یک از این دو نفری که با آن‌ها چت کردید انسان بود و کدام یک ماشین.

 

*** ماشین‌هایی که از سد تست تورینگ عبور کردند

 

تو‌رینگ در همان مقاله مشهورش می‌نویسد:

به نظر من حدود پنجاه سال بعد می‌توان کامپیوترهایی ساخت که ظرفیت حافظه ۱۰۰ مگابایت باشد.

در این صورت می‌توان حدس زد ماشین‌ها بازی تقلید را چنان خوب بازی کنند که یک سوال‌کننده معمولی پس از پنج دقیقه شانسش بیش از هفتاد درصد برای تشخیص ماشین نخواهد بود.

 

شایان ذکر است، چند سال پس از انتشار مقاله تو‌رینگ تلاش‌ها برای ساختن ماشینی که می‌توانست از پس این تست برآید آغاز شد.

در این جا به چند مورد از مشهورترین این تلاش‌ها می‌پردازیم.

از زمان شهرت تست تورینگ بسیاری ادعا کرده‌اند که برنامه‌شان توانسته از سد تست تو‌رینگ بگذرد.

اما واقعیت این است که تنها تعداد معدودی از چت‌بات‌ها توانستند به موفقیت در این تست نزدیک شوند.

 

الیزا؛ الیزا از اولین برنامه‌های پردازش زبان طبیعی بود که در سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۶ در آزمایشگاه هوش مصنوعی دانشگاه ام آی تی ساخته شد. این برنامه زیر نظر ژوف ویزنبام توسعه داده شد.

برخی‌ها به اشتباه فکر می‌کنند که الیزا توانست از سد آزمون تورینگ بگذرد. این در حالی است که الیزا صرفاً از اولین چت‌بات‌هایی است که امکان شرکت در تست تو‌رینگ را پیدا کرد.

الیزا بسیار ساده طراحی شده بود و تشخیص اینکه ربات است کار دشواری نبود.

 

PARRY؛ این چت‌بات که در سال ۱۹۷۲ ساخته شد نسخه پیشرفته‌تر الیزا بود.

PARRY از نحو فکر کردن و صحبت کردن افراد شیزوفرنیک تقلید می‌کرد.

این چت‌بات را روان‌پزشکی به نام کنیث کلبی ساخت.

کلبی پس از مدتی کار کردن در حوزه روان‌پزشکی از این حوزه سرخورده شد.

چرا که اعتقاد داشت که روان‌پزشکی داده‌های قابل اتکایی برای کار علمی تولید نمی‌کند.

به همین خاطر او سراغ مدل‌های کامپیوتری از ذهن آمد او اعتقاد داشت که این مدل‌ها در مطالعه بیماری‌های روانی و فرایندهای شناختی بسیار کاراترند.

گفتیم که پری پاسخ‌هایی شبیه به آدم‌های پارانوئیک و شیزوفرنیک می‌داد و کسانی که از این بیماری‌ها رنج می‌برند گفته‌های دیگران را جور دیگری تفسیر می‌کنند.

آن‌ها گمان می‌کنند دیگران همیشه دروغ می‌گویند و پشت حرف‌های دیگران نیت‌های شرورانه‌ای برای آزار آن‌ها خوابیده است.

 

Eugen goostman؛ احتمالا مشهورترین چت‌باتی که توانست است در تست تورینگ آزمونگر یا قاضی تست را فریب دهد چت‌‌باتی به اسم یوجین است.

یوجین در سال ۲۰۰۱ به دست گروهی از برنامه‌‎نویسان در سنت پترزبورگ نوشته شد.

این چت‌بات در تست خود را یوجین نوجوان سیزده ساله اوکراینی معرفی کرد.

سازندگان این چت‌بات با همین تاکتیک توانستند آزمون‌گر تست را بفریبند.

چرا که آزمونگر تصور می‌کرد همه خطاهای گرامری چت‌بات به‌خاطر سن پایین او و خوب نبودن انگلیسی مخاطب است.

یوجین تا به امروز در تعدادی از مسابقات تست تورینگ شرکت کرده است و در مسابقات لوبنر ۲۰۰۸ و ۲۰۰۵ مقام دوم را به دست آورد.

در سال ۲۰۱۲ در رویدادی که به مناسبت صدمین سال تولد آلن تو‌رینگ برگزار شد یوجین توانست ۲۹ درصد از آزمونگرهای انسانی تست تور‌ینگ را متقاعد کند که انسان است.

 

*** مسابقات لوبنر

 

در سال ۱۹۹۱، لوبنر، خیر آمریکایی مسابقاتی با نام جایزه لوبنر بنیان نهاد.

در این مسابقه ۱۰۰ هزار دلار به اولین ماشینی که می‌توانست از تست تورینگ با موفقیت بیرون بیاید داده می‌شد.

از سال ۱۹۹۱ این مسابقه به‌صورت سالانه در میان چت‌بات‌ها برگزار می‌شود.

در طول چند دهه برگزاری تغییراتی در شیوه برگزاری این مسابقات صورت گرفته است.

برای مثال در سال ۲۰۱۹ برگزارکنندگان این مسابقات اعلام کردند که دیگر در مسابقه از یک عامل انسانی استفاده نخواهند کرد و چت‌بات‌ها به‌صورت جمعی مورد قضاوت قرار خواهند گرفت.

 

*** آیا تست توری‍نگ می‌تواند هوش ماشین را اندازه‌گیری کند؟

 

از زمانی که تست تور‌ینگ مورد استقبال جامعه علمی هوش مصنوعی قرار گرفت بسیاری انتقادهایی به این شیوه از سنجش هوشمندی ماشین وارد کردند.

تست تورینگ سطوح مختلف هوش را اندازه‌گیری نمی‌کند؛ یکی از نقدهای دقیق به آزمون تور‌ینگ این است که نتیجه تست تنها یک گزاره است: این ماشین هوشمند است یا نیست.

اما آیا نمی‌توان سطح هوش ماشین را در سطوح مختلف سنجید مثلا تصور کنید اگر تست تو‌رینگ می‌توانست نتیجه این چنینی هم داشته باشد:

(سطح هوشمندی این ماشین در حد کودکی هفت ساله است)

تست توری‍نگ بیش از آنکه به فرایندها دقت کند نتیجه محور است؛ این نقد شاید بیش از همه ازسوی فلاسفه مطرح شده است.

شاید مهم‌ترین چالش در این حوزه را جان سرل در مقاله اتاق چینی مطرح کرده باشد.

سرل در این مقاله با استفاده از تمثیل اتاق چینی نشان می‌دهد که فارغ از نتیجه‌ای که ماشین به دست می‌دهد نمی‌توان گفت ماشین به فرایند‌هایی که انجام می‌دهد آگاهی دارد.

تست تو‌رینگ فقط توانایی‌های نوشتاری و زبانی را می‌سنجد؛ همان‌طور که دیدیم آزمون تورینگ بیش از هر چیزی بر اساس گفتگو مکتوب میان چت‌بات و عامل انسانی طراحی شده است.

سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که چطور با دیدن توانایی‌های نوشتاری یک چت‌بات می‌توان به هوشمندی آن پی برد؟

 

*** اهمیت آزمون تورینگ از دهه ۱۹۵۰ تا کنون

 

به گزارش خبرگزاری سروش، آزمونی که توری‍نگ در دهه ۱۹۵۰ بنیانش را نهاد همچنان به‌ صورت گسترده در جامعه دانشمندان و پژوهشگران حوزه کامپیوتر و هوش مصنوعی استفاده می‌شود.

نقدهایی که تا به امروز به آن وارد شده بیش از آنکه نقطه ضعف ایده‌های تو‌رینگ باشد نشان‌دهنده تخیل قدرتمند علمی این دانشمند است.

چرا که هر راه دیگری که برای سنجش هوشمندی ماشین‌ها پیشنهاد می‌شود به نوعی مدیون بازی تقلید تورینگ است.

انتهای پیام///

منبع
خبرگزاری سروش
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

15 + پانزده =

کلید مقابل را فعال کنید

همراه اول