کد خبر:144303
پ
کریدور-شمال-به-جنوب
کارشناس حمل و نقل:

کشمکش بر سر کریدورهای حمل و نقل در قفقاز؛ ترکیه موفق می‌شود یا ایران؟/ کلیدی‌ترین و موفق‌ترین پروژه ارمنی- ایرانی چیست؟

کارشناس حمل و نقل با اشاره به کلیدی‌ترین و موفق‌ترین پروژه ارمنی- ایرانی درباره رقابت بین ایران و ترکیه بر سر کریدورهای حمل و نقل در قفقاز توضیح داد.

کارشناس حمل و نقل با اشاره به کلیدی‌ترین و موفق‌ترین پروژه ارمنی- ایرانی درباره رقابت بین ایران و ترکیه بر سر کریدورهای حمل و نقل در قفقاز توضیح داد.

 

*** احداث بزرگراه و خطوط انتقال برق فشار قوی بین ایران و ارمنستان

 

به گزارش سروش، واگه داوتیان درباره احداث کریدور(بزرگراه) شمال به جنوب، اظهار داشت:

در ۵ اوت نخست‌ وزیر ارمنستان با رئیس جمهور جدید ایران دیدار کرد.

موضوع مذاکرات همکاری‌های اقتصادی به ویژه احداث کریدور(بزرگراه) شمال به جنوب و احداث خطوط انتقال برق فشار قوی بین کشورها بود.

این کریدور ترانزیتی با توجه به افزایش فعالیت ترکیه در منطقه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و باعث تشدید تنش‌ها در قفقاز می‌شود.

 

*** پیش بینی تاثیر اجرای طرح بر تعامل بین ایروان و تهران

 

وی با اشاره به تاثیر اجرای طرح بر تعامل بین ایروان و تهران، پیش‌بینی کرد:

در رابطه با تحولات ژئوپلیتیکی که در پیش روی ما در قفقاز جنوبی رخ می‌دهد، روابط ارمنستان و ایران نیاز به درک خاصی دارند که به دلیل نقش رو به رشد تهران در معماری نوظهور منطقه دارای اهمیت هستند.

با توجه به اهمیت اصلی جغرافیای اقتصادی و به ویژه مولفه زیرساخت‌ها در این تحولات ، گفت و گو بین ایروان و تهران باید حول ایجاد ارتباطات استراتژیک حمل و نقل و انرژی با هدف تعمیق فرآیندهای ادغام اقتصادی دو کشور ایجاد شود.

در این مورد ما در مورد ادغام دو جانبه و چند جانبه صحبت می‌کنیم.

 

*** منافع بازیگران بین‌المللی در ارتباط ایران و ارمنستان

 

این کارشناس حمل و نقل درباره منافع بازیگران بین‌المللی در ارتباط ایران و ارمنستان، بیان کرد:

 در ابتدا باید به عنوان توسعه تعامل تجاری و اقتصادی بین ایران و اتحادیه اروپا با استفاده از ارتباطات دریایی که از دریای خزر عبور می‌کنند، ارتباطات زمینی از طریق ارمنستان بررسی شود.

با این حال تنشی که امروز در منطقه مشاهده می‌شود و روز به روز در حال افزایش است به دلیل برخورد منافع بازیگران بین‌المللی است که اجازه ادغام و هماهنگی بدون مانع را (به دو کشور) نمی‌دهد.

ارمنستان  به نوبه خود به عنوان بهره‌مند از این ادغام و یکپارچگی همچنان در حالت شوک پس از جنگ است که بر ثبات سیاسی و اقتصادی این جمهوری تأثیر می‌گذارد.

اگرچه روابط ارمنستان و ایران همچنان توسط تهران و ایروان به عنوان روابط سازنده اعلام می‌شود اما در سطح سیاست واقعی این روابط با مجموعه‌ای از مشکلات شناخته می شوند.

 

*** تجارت بین ارمنستان و ایران

 

داوتیان پیرامون تجارت بین ارمنستان و ایران، عنوان کرد:

در سال های اخیرگردش مالی تجارت بین کشورها در منطقه ۴۰۰ میلیون دلار بود.

در نیمه اول سال ۲۰۲۱ این مبلغ حدود ۲۲۵ میلیون دلار بود.

در حالی که در مدت مشابه سال ۲۰۲۰ – ۱۷۷ میلیون دلار برآورد شده بود.

در ابتدای سال جاری وزارت اقتصاد ارمنستان از احتمال افزایش ۲٫۵ برابری تجارت با ایران تا پایان سال به ۱ میلیارد دلار خبر داد.

با در نظر گرفتن روندهای فوق، رسیدن به چنین سطحی تقریبا غیرممکن به نظر می‌رسد.

با توجه به اینکه لفاظی‌های طرف ارمنی در خصوص افزایش تجارت به طور کلی با لفاظی تهران منطبق است (وزیر اقتصاد ایران نیز آمادگی خود را برای رساندن گردش تجارت به ۱ میلیارد دلار اعلام کرد) می‌توان در نظر گرفت که این بخشی از دیپلماسی اقتصادی است که تهران در حال ایجاد آن است.

 

وی در ادامه افزود:

در حال حاضر ارمنستان از ایران گاز مایع، فرآورده‌های نفتی، پلیمرها، سیمان، مصالح ساختمانی، سبزیجات و میوه جات، وارد می‌کند.

کالای اصلی صادرات ارمنستان به سمت ایران برق است (تقریباً ۱٫۵ میلیارد کیلووات ساعت در سال).

 در مورد انواع دیگر کالاها، صادرات آن‌ها محدود است.

اولاً به دلیل اقدامات حفاظتی شدید در بازار ایران و ثانیاً با قطع ارتباط ایران از سیستم انتقال بین بانکی سوئیفت.

 

این کارشناس حمل و نقل با اشاره به سیستم‌های ارتباطی بین دو کشور، گفت:

با یک محیط بین‌المللی مطلوب و تنوع مناسب در سیستم‌های ارتباطی بین دو کشور، گردش تجارت بین ارمنستان و ایران در درجه اول دارای پتانسیل رشد و سپس در بخش انرژی است.

کشورها زیرساخت‌های لازم را دارند که استفاده از آنه‌ا هنوز هم تا حدی در حال انجام است که هم توجیه سیاسی دارد و هم توجیه اقتصادی.

 

*** همکاری انرژی

 

داوتیان با اشاره به خط لوله گاز ایران- ارمنستان، ابراز داشت:

کلیدی‌ترین و موفق‌ترین پروژه ارمنی- ایرانی، خط لوله گاز ایران- ارمنستان بوده است که در سال ۲۰۰۷ به بهره‌برداری رسید.

بهترین مورد همکاری‌ها در بین دو کشور است.

مشخص است که عرضه در چارچوب معاملات متقابل انجام می‌شود یعنی معامله مبادله‌ای ۱ متر مکعب گاز در مقابل ۳ کیلو وات ساعت برق.

 

وی در ادامه افزود:

با توجه به تأثیر سرمایه روسیه بر بازار حمل و نقل گاز ارمنستان (سیستم حمل و نقل گاز جمهوری از جمله بخش ارمنی خط لوله گاز ایران- ارمنستان در ترازنامه شرکت فرعی گازپروم روسیه و گازپروم ارمنستان قرار دارد) به نظر می رسد گفت و گو در مورد انرژی ایران با دور زدن طرف روسی دشوار است.

از طرف دیگر مسئله، انحصاری بودن عرصه گاز در آن منطقه است.

مشخص است که معامله مبادله‌ای فوق بر اساس قیمت تقریبی ۱۶۵ دلار در هر ۱۰۰۰ متر مکعب، یعنی به اندازه قیمت گاز روسیه که به ارمنستان عرضه می‌شود، است.

درست است مواردی وجود دارد که طرف ایرانی آمادگی خود را برای گازرسانی به ارمنستان با قیمت پایین اعلام کرد اما موضوع از تعارفات سیاسی فراتر نرفته است.

 

این کارشناس حمل و نقل با اشاره به در نظرگیری عامل ژئوپلیتیک، خاطرنشان کرد:

سرانجام باید عامل ژئوپلیتیک را نیز در نظر گرفت.

بازار گاز ارمنستان حجم مصرف‌کنندگان بسیار کمی دارد (۱٫۸ – ۲٫۲ میلیارد متر مکعب در سال) که بعید است تهران برای آن آماده رقابت با گازپروم روسیه باشد.

 

*** تامین برق از ارمنستان/ فاجعه کمبود برق در ایران

 

وی با اشاره به تامین برق از ارمنستان، گفت:

در مورد تامین برق از ارمنستان با توجه به افزایش کسری بودجه در ایران، این مسیر می‌تواند به یکی از محورهای اصلی در چارچوب دستور کار بین‌المللی تبدیل شود.

ایران به طور سنتی در استان‌های شمالی خود که با ارمنستان هم مرز است، دچار کسری برق بود.

این کمبود حدود ۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات در سال تخمین زده می‌شود.

با این حال  اخیراً کسری برق در سراسر ایران خود را نشان داده است.

عمدتا با فعال شدن استخراج ارزهای رمزنگاری شده – که یک فرآیند بسیار پرمصرف انرژی برق است- همراه می‌باشد.

در نتیجه ، تابستان سال جاری مقامات ایرانی مجبور به اتخاذ تدابیری شدید با هدف کاهش مصرف برق از جمله محدود کردن عرضه به تاسیسات صنعتی، مراکز تجاری، بانک‌ها و سایر موارد شدند.

 

 *** جزئیات کریدور شمال به جنوب

 

این کارشناس حمل و نقل درباره جزئیات کریدور شمال به جنوب، عنوان کرد:

به نظر می‌رسد وضع نسبتاً مطلوبی برای افزایش عرضه برق از ارمنستان در حال شکل‌گیری است.

با این حال منابع به دلایل مختلف همچنان در همان سطح باقی می‌مانند.

ترکمنستان تامین‌کننده اصلی برق بازار ایران است.

پس از سال ۲۰۱۸ آذربایجان نیز شروع به تقویت موقعیت خود در این بازار کرد.

رقابت در حال افزایش است.

با توجه به وجود بحران در اقتصاد داخلی ارمنستان و به ویژه هزینه بالای برق تولید شده در این کشور، بسیار دشوار است که امروزه بتواند خود را نشان دهد.

 

وی در ادامه افزود:

ساخت سومین خط انتقال نیرو با ولتاژ بالا بین ایران- ارمنستان با سرعت بسیار آهسته در حال انجام است که برای افزایش جریان‌های متقابل بین کشورها از ۳۰۰ به ۱۴۰۰ مگاوات طراحی شده است.

همه‌گیری ویروس کرونا و جنگ در قره باغ معمولاً از جمله دلایل پشت برنامه ذکر شده است.

هر دو این عوامل واقعاً تعدادی از پروژه‌های در حال اجرا در ارمنستان را فلج کرد.

از جمله نوسازی نیروگاه هسته‌ای، ساخت بلوک جدید نیروگاه برق ایروان و غیره.

طبق پروژه حداکثر قدرت خط انتقال باید در زمستان ۲۰۱۹ به بهره‌‌برداری می‌رسید.

 

داوتیان پیرامون مهلت جدید اعلامی مقامات ارمنستان، گفت:

 

امروز مقامات ارمنستان مهلت و زمان جدیدی را اعلام می‌کنند یعنی تا سال ۲۰۲۲٫

در شرایط افزایش رقابت برای بازار برق ایران، چنین تاخیری غیرقابل‌قبول است.

 

وی درباره تاثیرات به تعویق انداختن ساخت خط انتقال نیروی جدید، اذعان داشت:

به تعویق انداختن ساخت خط انتقال نیروی جدید با گرجستان که به عنوان ادامه خط انتقال برق ایران و ارمنستان در چارچوب کریدور بین‌المللی برق شمال- جنوب (ایران- ارمنستان- گرجستان-  روسیه) است، وضعیتی در حال شکل‌گیری می‌باشد که در آن ارمنستان به تدریج بازارهای خارجی برق را از دست می‌دهد.

 

داوتیان با اشاره به استراتژی ژئوپلیتیک کریدور شمال به جنوب، بیان کرد:

شمال به جنوب تنها یک راهرو برق نیست.

این یک استراتژی ژئوپلیتیک است که از جمله یک بخش آن نیروی برق است که در مسیر اجرای آن با موانع و رقبای زیادی برخورد می‌کند.

شمال- جنوب، شریانی است که برای ارتباطات در زمینه تدارکات طراحی شده است .

از شمال اروپا- دریای سیاه- قفقاز جنوبی- ایران- خلیج فار- اقیانوس هند می‌گذرد.

در این کانال تدارکاتی، ایجاد ارتباطات حمل و نقل پایدار بین ارمنستان و ایران یک ضرورت استراتژیک است.

 

وی پیرامون انتخاب سرنوشت‌‍ساز ایروان، ابراز داشت:

ایروان امروز با یک انتخاب سرنوشت‌‍ساز روبرو شده است؛ یا ادغام در “شما- جنوب” یا در “شرق- غرب” که به طور فعال توسط آنکارا و باکو تحمیل می‌شود.

 

*** وزیر امور خارجه دولت دوازدهم/ برقراری ارتباط راه‌آهن

 

محمدجواد ظریف در سفر خود به ایروان در ماه مه سال جاری، اظهار داشت:

برقراری ارتباط راه‌آهن در خط تهران- جلفا- یراخ- ایروان- تفلیس- دریای سیاه به نفع ایران و ارمنستان است.

 

*** کارشناس حمل و نقل/ رویارویی با ترکیه

 

کارشناس حمل و نقل با اشاره به در تضاد بودن این مسیر با استراتژی حمل و نقل ترکیه و آذربایجان، گفت:

علایق تهران در اینجا آشکار است.

بدیهی است که این مسیر اساساً با استراتژی حمل و نقل ترکیه و آذربایجان که با هدف تشکیل “کریدور مغری” از طریق سندیکای ارمنستان و دسترسی به نخجوان انجام شده در تضاد است.

هر روز با فعالیت روزافزون نیروهای مسلح آذربایجان در منطقه یراخ ارمنستان که موقعیت مهمی در کریدور شمال- جنوب را اشغال می‌کند، کار برای ارمنستان و ایران سخت‌تر می‌شود.

 

داوتیان پیرامون دیگر بهره‌برداران این کریدور، مطرح کرد:

 یکی دیگر از بهره‌برداران کلیدی این کریدور، هند است که از طریق سفیر خود در ایران، نیاز به اتصال ارمنستان به این شریان حمل و نقل را اعلام کرده است.

 

وی در ادامه افزود:

امروز در دستور کار پیمان صلح بین ارمنستان و آذربایجان که در مسکو امضاء شده است، تعیین مرزها، به رسمیت شناختن تمامیت ارضی آذربایجان توسط ارمنستان در مرزهای جدید و رفع انسداد ارتباطات(جاده و راه‌آهن) آمده است.

 

داوتیان پیرامون امضای توافقنامه شرق- غرب، بیان داشت:

 

ایران درک می‌کند که در صورت امضای توافقنامه و رفع انسداد پیوندهای حمل و نقل طبق سناریوی “شرق- غرب”، موجب تقویت بیشتر نفوذ آنکارا، رشد اقتصادی و در نهایت توسعه فرهنگی و سیاسی ترکیه در قفقاز جنوبی می‌شود.

از این نظر منافع ارمنستان و ایران امروز بیش از هر زمان دیگری با هم منطبق است.

 

*** اولویت فعالیت‌های مقامات ارمنستان

 

وی با اشاره به اولویت فعالیت‌های مقامات ارمنستان، خاطرنشان کرد:

فعال شدن ساخت خطوط انتقال ایران- ارمنستان و ارمنستان- گرجستان، احداث بزرگراه ترانزیتی شمال-جنوب (ایران- ارمنستان- گرجستان) و همچنین ایجاد شرایط برای بهره‌برداری موثر از منطقه آزاد تجاری مغری در مرز ارمنستان و ایران باید در اولویت فعالیت‌های مقامات ارمنستان قرار گیرد.

 

به گزارش سروش، کارشناس حمل و نقل در پایان، اظهار داشت:

ضروری است به تدریج به پروژه‌های بین‌المللی مانند پروژه‌های مهم اما نیمه کاره فراموش شده مانند نیروگاه برق- آبی مغری، خط لوله نفت تبریز- مغری و همچنین پالایشگاه نفت در مرز بازگردیم و نگاهی بیافکنی.

اجرای چنین پروژه‌هایی در مقیاس گسترده مستلزم ثبات منطقه‌ای، اعتماد متقابل و پتانسیل اقتصادی است.

 

 

انتهای پیام///

منبع
سروش
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

10 − 2 =

کلید مقابل را فعال کنید

همراه اول